مکمل های مولتی ویتامین در دوران بارداری

مکمل های مولتی ویتامین در دوران بارداری

تغذیه یک زن قبل و بعد از دوران بارداری برای سلامت او و جنین بسیار مهم و حیاتی است. کمبود مواد مغذی در مادر باردار با پری اکلامپسی، کاهش رشد جنین، نقص لوله عصبی، ناهنجاری اسکلتی و کاهش وزن جنین ارتباط دارد. بیشتر مکمل های غذایی حاوی ویتامین، مواد معدنی و سایر ریزمغذی ها در دسترس مادران باردار بوده و در بازار موجود می باشد. چالش ها مربوط به این حقیقت است که مصرف کدام مکمل ها مفید و سودمند بوده و موجب بهبود جذب می شود. در اینجا به اختصار دستورالعمل مصرف مکمل های مولتی ویتامین را در دوران بارداری تشریح می کنیم.   

مقدمه:

به توصیه موسسه ملی سلامت و مراقبت (NICE)، زنان قبل از بارداری تا پایان 3 ماهه اول باید روزانه 400 میکروگرم فولیک اسید و در طول دوران بارداری و شیردهی، روزانه 20 میکروگرم (800 واحد) ویتامین دی مصرف کنند.
**طیف وسیعی از مکمل های مولتی ویتامین در داروخانه ها موجود هستند که مصرف آنها به زنان در مراحل مختلف بارداری توصیه می شود.

فولیک اسید:

161405.gif.jpg

فولیک اسید شکل دیگر فولات است که در مکمل ها و خوراکی های غنی شده مثل آرد و نان با هدف کاهش نواقص لوله عصب جنین(NTD) استفاده می شود. از شایعترین نواقص لوله عصب می توان به اسپینابیفیدا اشاره کرد.
اثر حفاظتی فولیک اسید در طول دهه 1980 شناسایی شده است زیرا در این دهه، مطالعات نشان دادند که مصرف این مکمل می تواند وقوع NTD را در دوران بارداری کاهش دهد. استفاده از فولیک اسید در پیشگیری از NTD در پژوهشی که در سال 1991 روی 1817 زن با سابقه NTD انجام شد، کاهش خطر وقوع NTD را نشان داد.
در دهه 1990، تحقیقات به نشانه هایی از اثر حفاظتی فولیک اسید بر پیشگیری از NTD اشاره کردند. از آن پس، بیشتر کشورها در سراسر دنیا مصرف این مکمل را توصیه کردند و برخی کشورها نیز غنی سازی غذای اصلی را با فولیک اسید اجباری دانستند.
اخیرا گزارشی از کارآزمایی های بالینی کنترل شده نیمه تصادفی یا RCTها (5 مطالعه روی 6708 نوزاد از 9 کشور پردرامد و یک کشور با درآمد کم تا متوسط روی 2033 زن با سابقه قبلی NTD و 5358 زن بدون سابقه NTD) تاثیر فولیک اسید با دوزهای 0.36 تا 4 میلی گرم را با و بدون مصرف سایر ویتامین ها و مواد معدنی نشان داد. نتایج نشان داد که مصرف مکمل حاوی فولات از وقوع NTD پیشگیری می کند.

ویتامین دی:

image.axd.jpg

ویتامین دی زمانی تولید می شود که پوست در معرض نور ماورابنفش (UV) قرار گیرد. این ویتامین نقش مهمی در سلامت استخوان دارد بطوری که می تواند جذب کلسیم را از روده افزایش دهد. در سال های اخیر نگرانی ها نسبت به شیوع مشکلات اسکلتی مثل راشیتیسم (نرمی استخوان) بدلیل کمبود ویتامین دی افزایش یافته است. آمار سال 2007 در انگلیس نشان می دهد که حدود یک سوم زنان 19 تا 24 ساله دچار کمبود ویتامین دی بودند و سطح فرم فعال  ویتامین دی بنام 25-هیدروکسی ویتامین دی 25(OH)D در گردش خون کمتر از سطح مجاز 25 نانومول/ لیتر است. تصورات نشان می دهد که میزان تابش نور UV در طول فصل زمستان بقدری نیست که بتواند به تولید ویتامین دی بخصوص در افرادی که پوست تیره دارند و یا پوستشان غالبا در معرض نور آفتاب نیست، کمک کند. زنانی که در این گروه ها قرار دارند یا زنانی که مقدار اندکی از ویتامین دی را جذب می کنند، باید از مکمل ویتامین دی استفاده کنند.
کمبود ویتامین دی در نوزادان با کمبود ویتامین دی مادر در دوران بارداری ارتباط داشته و ممکن است اثر بدی بر رشد اسکلت و تشکیل استخوان، تشکیل عاج دندان و جذب کلسیم در نوزاد داشته باشد. وضعیت ویتامین دی در نوزاد رابطه بسیار قوی با وضعیت این ویتامین در دوران بارداری دارد. گزارش کمیته مشاور علمی تغذیه (SACN) که در سال 2015 منتشر شد، نشان داد که شواهد و نشانه ها حاکی از ارتباط مثبت بین غلظت ویتامین دی در دوران بارداری و شاخص سلامت استخوان در جنین/ نوزاد است. به هرحال به عقیده محققان، اهمیت این یافته به لحاظ فیزیولوژی هنوز ناشناخته است. سایر عوارض جانبی کمبود ویتامین دی در دوران بارداری شامل پری اکلامپسی ، دیابت بارداری، زایمان زودس، کاهش وزن نوزاد و آسم در دوران کودکی می باشد.
سایر کارآزمایی ها تاثیر مکمل ویتامین دی را بر سطح 25(OH)D مورد پژوهش قرار دادند. یکی از گزارشات ( با 13 پژوهش روی 1636 شرکت کننده از کشورهای پردرامد و کم درآمد) تاثیر مکمل ویتامین دی در طول بارداری را بر سطح 25(OH)D در خون بندناف نوزادان مورد بررسی قرار داد و به میانگین تفاوت 22.5 نانومول/ لیتر بین گروه ها دست یافت.
در دومین گزارش، تاثیر مصرف مکمل بر سطح 25(OH)D در طول زایمان مورد بررسی قرار گرفت که نتایج نشان داد سطح 25(OH)D در زنانی که مکمل مصرف می کردند، بیشتر از سایر زنان است. در این گزارش طیفی از نتایج بالینی اعم از پری اکلامپسی ، دیابت بارداری، کاهش وزن نوزاد و زایمان زودرس مورد بررسی قرار گرفت. وزن نوزاد در زنانی که مکمل مصرف می کردند، اندکی بیشتر بود.
دانشکده متخصصان زنان و زایمان رویال (RCOG) به زنانی که در معرض خطر پری اکلامپسی  هستند، مصرف 800 واحد مکمل ویتامین دی را توصیه می کند. همچنین RCOG به زنان در معرض خطر توصیه می کند که باید حداقل 1000 واحد از این مکمل را روزانه مصرف کنند. زنان در معرض خطر شامل زنانی هستند که از بیشترین رنگدانه پوست برخوردارند، کمتر در معرض نور آفتاب هستند و یا زنانی که فعالیت اجتماعی ندارند و یا چاق هستند.
3 گزارش از مطالعات مشاهده ای به رابطه بین کمبود ویتامین دی و دیابت بارداری یا دیابت نوع 2 اشاره کرد. به هرحال این رابطه می تواند ناشی از محدودیت چاقی باشد که خطر کمبود ویتامین دی و دیابت را افزایش می دهد. 
تماس دایمی و شدید با نور آفتاب برای افزایش میزان جذب ویتامین دی می تواند موجب افزایش سطح کلسیم، از بین رفتن مواد معدنی استخوان، سفت شدن بافت نرم و نارسایی کلیه شود. گزارشات نشان دادند که افزایش شدید سطح ویتامین دی با مسمومیت همراه است. گزارش SACN در سال 2007 نشان داد که مصرف منظم و طولانی مدت دوز 25 میکروگرمی ویتامین دی باعث بروز عوارض منفی در کل جمعیت نمی شود. به علاوه گزارشی از کارآزمایی های بالینی نشان داد که بالا رفتن میزان ویتامین دی از سطح تعیین شده، باعث مسمومیت نمی شود.
 

سایر ویتامین ها و مواد معدنی:

 

بارداری

 

آهن:

آنمی متوسط (با هموگلوبین بین 70 تا 90 گرم/ لیتر) یا آنمی شدید (با هموگلوبین کمتر از 70 گرم) با افزایش خطر مرگ و میر مادر و جنین و بیماری های عفونی ارتباط دارد. اخیرا گزارشی از 44 پژوهش انجام شده روی 43 هزار و 274 زن نشان داد که مکمل آهن می تواند آنمی مادر را در طول زایمان تا 70 درصد کاهش دهد.

ویتامین سی:

گزارشی از 29 کارآزمایی بالینی روی 24300 زن در کشورهای کم درآمد و پردرآمد، نقش ویتامین ث را در میان بیشتر مولتی ویتامین ها نشان داد. بهترین دوز ویتامین سی، 1000 میلی گرم می باشد. تاثیر مکمل ویتامین سی بر پیشگیری از سقط جنین و پارگی زودرس کیسه آب نیازمند تحقیقات بیشتری است. ویتامین سی جذب آهن را افزایش میدهد.

ویتامین ای (E):

گزارشی از 21 کارآزمایی بالینی روی 22129 زن در کشورهای کم درآمد و پردرآمد نشان داد که مصرف مکمل ویتامین ای در دوران بارداری مفید است.

ویتامین آ (A):

به زنان باردار توصیه می شود که مصرف مکمل ویتامین آ در محدوده مجاز باشد که باعث اثرات تراتوژنیک نشود.
 

نتیجه:

از بین مکمل هایی که در اختیار زنان باردار قرار می گیرد، فولیک اسید مهمترین مکمل محسوب می شود. مصرف روزانه دوز 400 میکروگرمی به زنان قبل از بارداری و سپس با دوز 800 میکروگرم تا هفته 12 بارداری با هدف کاهش خطر وقوع نقص لوله عصبی توصیه می شود. دوز 5 میلی گرمی به زنان بارداری توصیه می شود که در معرض خطر تولد یک نوزاد با نقص لوله عصب هستند. مصرف روزانه دوز 20 میکروگرمی ویتامین دی در طول بارداری و شیردهی به زنان توصیه می شود.
                                                                    
 

افزودن دیدگاه جدید